Ngô thời nhiệm là ai

Người có công to trong bài toán giúp Tây Sơn đánh lui quân Thanh

Ngô Thì Nhậm(nói một cách khác làNgô Thời Nhiệm; 1746 -1803) là danh sĩ, đơn vị văn uống đời hậu Lê -Tây Sơn, người dân có công lớn vào vấn đề giúp triều Tây Sơn tấn công lui quân Tkhô giòn. Ngô Thì Nhậm xuất thân mái ấm gia đình vọng tộc vùng Bắc Hà, là bé Ngô Thì Sĩ, bạn xã Tả Tkhô giòn Oai (thị xã Tkhô cứng Oai tỉnh Hà Tây), thời nay nằm trong huyện Tkhô nóng Trì Thành Phố Hà Nội. Tự làHy Doãn, hiệuĐạt Hiên.

Bạn đang xem: Ngô thời nhiệm là ai

Sự nghiệp

Ngô Thì Nhậm lý tưởng, học tập xuất sắc, mau chóng có những công trình xây dựng về lịch sử dân tộc. Ông thi đỗ hương nguyên năm 1768, rồi tiến sĩ tam giáp năm 1775. Sau lúc đỗ đạt, ông được ngã làm cho quan tiền sống bộ Hộ dưới triều Lê - Trịnh, được chúa Trịnh Sâm hết sức quý mến. Năm 1778 làm Đốc đồng Kinc Bắc cùng Thái Ngulặng. Lúc đó phụ thân ông có tác dụng Đốc đồng TP. Lạng Sơn. Cha bé đồng triều, danh tiếng văn chương vào trần thế.

Năm 1788, Nguyễn Huệ ra Bắc lần hai, xuống lệnh "Cầu Hiền" search kiếm quan tiền lại của triều cũ. Danh sĩ Bắc Hà đang đầu quân mang đến công ty Tây Sơn từ trước đó new chỉ tất cả Trần Văn Kỉ, Ngô Văn uống Snghỉ ngơi cùng Đặng Tiến Đông. Dù vậy, cho tới thời đặc điểm đó thì cả vua Lê lẫn chúa Trịnh rất nhiều đã đỗ. Ngô Thì Nhậm và một số nhân sĩ Bắc Hà khác như Phan Huy Ích, Bùi Dương Lịch; các tiến sĩ Ninc Tốn, Nguyễn Thế Lịch, Nguyễn Bá Lan; Ðoàn Nguyễn Tuấn (anh rể Nguyễn Du); Vũ Huy Tấn; Phạm Huy Lượng (người sáng tác "Tụng tây Hồ phú" )... theo thứ tự ra có tác dụng quan mang đến bên Tây Sơn. Sử cũ viết Lúc được Thì Nhậm, Nguyễn Huệ mừng nhưng rằng: "Thật là ttách để dành riêng ông đến ta vậy", và phong mang lại ông chức Tả thị lang bộ Lại, sau lại thăng làm thượng tlỗi bộ Lại - dịch vụ thời thượng tuyệt nhất trong Lục bộ.


*

Cuối năm Mậu Thân (1788) do vua Lê Chiêu Thống cầu viện, 29 vạn quân Tkhô nóng kéo sang Đại Việt, cùng với chiêu thức diệt Tây Sơn dựng lại đơn vị Lê. Ngô Thì Nhậm sẽ tất cả kế lui binh về giữ phòng đường Tam Điệp - Biện Sơn (Ninc Bình) góp thêm phần tạo nên sự thắng lợi của nhà Tây Sơn.

Năm 1790, vua Quang Trung đã giao đến Ngô Thì Nhậm giữ chức Binh bộ thượng tlỗi.Tuy có tác dụng sinh hoạt cỗ Binch,cơ mà Thì Nhậm đó là người chủ sở hữu trì về các chính sách với thanh toán giao dịch ngoại giao cùng với Trung Hoa. Ông là người dẫn đầu một giữa những sđọng cỗ nước ngoài giao quý phái Nước Trung Hoa.

Sau Lúc vua Quang Trung mất, ông không hề được tin sử dụng, trở lại phân tích Phật học.

Nguyễn Ánh tiêu diệt công ty Tây Sơn, thực hiện cuộc trả thù tàn khốc. hầu hết võ tướng tá triều Tây Sơn nlỗi Trần Quang Diệu, Bùi Thị Xuân... bị hành hình. Ngô Thì Nhậm, Phan Huy Ích, Nguyễn Thế Lịch cùng một số trong những viên quan lại triều Tây Sơn thì bị tấn công bởi roi trên Quốc Tử Giám năm 1803. Ngô Thì Nhậm sau cuộc đấu đòn, về đơn vị thì bị tiêu diệt.

Xem thêm: Tiểu Sử Lê Tuấn Anh - Hồng Vân Khoe Ảnh Vợ Chồng Cách Đây 33 Năm

Những câu ứng đối khét tiếng của Ngô Thời Nhậm

Tương truyền Ngô Thì Nhậm với Đặng Trần Thường tất cả quen thuộc biết cùng nhau.

Lúc Ngô Thì Nhậm được vua Quang Trung trọng dụng thì Đặng Trần Thường đến xin Nhậm tiến cử. Trông thấy vẻ khúm cầm cố làm mất đi phong độ của kẻ sĩ, Nhậm thét bảo Thường:

“Tại trên đây bắt buộc sử dụng tín đồ vừa có tài năng vừa gồm hạnh, góp vua giai cấp nước. Còn mong mỏi vào luồn ra cúi thì đi khu vực khác”

Đặng Trần Thường hổ thứa hẹn ra về, rồi vàoNamtheo Nguyễn Phúc Ánh.

Sau lúc bên Tây Sơn mất, các võ tướng tá cùng một số quan lại văn bị giải về Hà Nội nhằm bị xử pphân tử đánh bởi roi sinh hoạt Quốc Tử Giám, trong những đó bao gồm Phan Huy Ích cùng Ngô Thì Nhậm. Chủ trì cuộc phạt tấn công đòn sẽ là Đặng Trần Thường.

Vốn có thù riêng rẽ, Đặng Trần Thường kiêu hãnh ra vế câu đối mang đến Ngô Thì Nhậm:

“Ai công hầu, ai kkhô giòn tướng mạo, vòng è ai, ai dễ biết ai”

Ngô Thì Nhậm khẳng khái đáp:

“Thế Chiến Quốc, nắm Xuân Thu, chạm mặt thời cầm cố, nắm thời nên thế”

Có tngày tiết nói rằng, nguyên câu ngược lại của Ngô Thì Nhậm là:

“Thế Chiến Quốc, chũm Xuân Thu, mặc dù thời cố gắng, rứa nào cũng thế”

hoặc là:

“Thế Chiến Quốc, nắm Xuân Thu, chạm chán thời cố kỉnh, cầm làm sao vẫn thế”

Đặng Trần Thường bắt ông yêu cầu sửa lại nlỗi câu nói"thế đành theo thế"(haynỗ lực thời theo thếhoặc làcố thì bắt buộc thế). Ngô Thì Nhậm ko nói giống. Thường giận dữ sai người tiêu dùng roi tđộ ẩm thuốc độc tấn công ông.

Sau trận đòn về nhà, Phan Huy Ích không bị đánh bằng thuốc độc yêu cầu còn sống. Còn Ngô Thì Nhậm bị dung dịch độc ngnóng vào tạng phủ, biết bản thân không qua khỏi, trước khi tắt thở ông tất cả làm bài thơ gửi bộ quà tặng kèm theo Đặng Trần Thường như sau:

“Ai tai Đặng Trần Thường

Chân nlỗi yến xử đường

Vị Ương cung rứa sự

Diệc nhĩ thị thu trường”

Nghĩa là: Thương rứa Đặng Trần Thường. Nay quyền cầm lắm đấy, tuy vậy không giống nào như chyên yến làm cho tổ trong cái công ty sắp tới cháy, rồi sẽ khốn cho địa điểm. Giống nlỗi Hàn Tín góp Hán Cao Tổ, rồi bị Cao tổ làm thịt sống cung Vị Ương. Kết viên của ngươi rồi cũng vậy kia.

Tạm dịch:

“Thương thơm chũm Đặng Trần Thường

Tổ yến nhà xử đường

Vị Ương cung cthị trấn cũ

Tránh sao kiếp tai ương”

Quả nhiên trong tương lai bài xích thơ ứng nghiệm, Thường bị vua Gia Long xử tử.

Những tác phẩm chủ yếu của Ngô Thời Nhậm:

Hải Dương chí lược;Hy Doãn thi văn tập;Xuân Thu quản kiếm;